Ашчэпкі (1998-2000)
вернуться

Валкавыцкі Георгій
Шрифт:

Ачалавечыліся

На экватары ў лясах жылі прыматы, Па экватары круціліся, калматыя. А хто ўлева ці ўправа ўбакавіўся, Той хвастом накручаным накрыўся. Грэла сонца — на галінах загаралі, Ночы ў вечных футрах караталі. Ні СНІДу не ведалі, ні бяды, Хапала ўсім какосавай яды. Аж з'ехаў у буш аблуплены галяк, Ні то гарыла, ні то гляк. І запісаў нас у род свой гамінід. Адняў какосы. Кажа, што за СНІД. Загнаў у клеткі. Пэўна на вякі. Завошта? Адкажыце, сваякі. Ачалавечылася малпа — і прыплод Ганьбай пакрыў увесь малпін род.

У час капітуляцыі мы з Родзькам паехалі ў Польшчу, каб перабрацца ў Белавежскую пушчу. Па дарозе Усевалад пазнаёміўся з маладой жанчынай. Спыніліся ў Беластоку. Нам далі працу паблізу горада. Памятаю, як я і Усевалад выйшлі на верхавіну гары і бачылі, як савецкія самалёты бамбілі партызанаў у лесе. Родзька часта хадзіў да той жанчыны, хацеў праз яе навесці сувязь з польскай партызанкай. Аднаго вечара ён кажа: „Пайду да жанчыны”. Тэта быў астані вечар, калі я яго бачыў (з друку).

Герой

Кацілася слава за Нёман, за Віслу пра ўдарны Родзькаў дэсантны батальён. Быў Родзька ў Варшаве — выпаў такі гонар. У Маравіі буйным стратэгам слыў. Не кланяўся кулям, ішоў насустрач смерці, у Белавежскай пушчы прагнуў злегчы ён. Рускія пілоты адцялі дарогу, разбамбілі пушчу, у аблогу ўзялі. Куды было дзецца? Як прабіць дарогу у запаветну мару, як здзейсніць прарыў? Успомніў Родзька польку, маладую „дрольку”, якую ўключыў быў у стратэгічны план. На гары высокай размясцілі штаб свой. Родзька, Еўропа на цябе глядзіць! Зашумела рэха у Бел-высока-стоку, праводзіла Родзьку у апошні бой. Коцяцца з гары той з Родзькам яго словы, а сябар згарняе іх у сваю далонь: — Скажы Еўропе, што палёг на ж... А рэха агучвае: — „Дролькі” маладой! Гуляла, гуляла, дарог не губляла баявая слава. Бой! Палёг трыумфальна, амаль сюррэальна: было „ах” і „ой” — палёг як герой.

Як паведаміў друк, правы ваявода назначыў дырэктарам шпіталя сябра па ідэі і адукацыі. Новага шэфа вітаў увесь персанал і пацыенты (яшчэ на ходзе).

Па старой звычцы

Праспявалі дружна Sto lat!

— Спецыяльнасць? — Трунар-столяр, Па-хатняму дамавіншчык. Тапорыкам ножку чык! — Ну і што? — пан ваявода — Думалі, магістра дам? Камуняку? Сатану? Хутчэй скокну у труну! Настрашыла Гаварыла баба дзеду: — Я да Клінтана паеду. Ты, як цар Барыс, абвяў, Даўно мяне не чапаў. — Ну і едзь, такой бяды! — Кажа дзед. — Даўно б туды! Дзябёлая ты. Масці пікі. У поцемку — дублет Манікі.

Крыноцкі роздум

За лясамі, за гарамі Жыў Сакрат, мысляр з вусамі І з курчавай барадою Старагрэцкага пакрою. Маладым задаваў тон — Арыстып, Эўклід, Платон Выйшлі з-пад яго рукі. Усіх праславілі вякі. — Вялікая, цёзка, справа Ў жыцці ўвайсці ў славу. Так, калі ўначы не спаў, Мысляр з Крынак разважаў. — Зведаў свету я нямала: Нью-Йорк, Лондан, Парыж, Рым. Усюды грэк я. Жоўць навалам. Хоць ты у Афіны пры. — А, Sokrates! Witaj w domu! Перадай паклон Афону, — Па плячы мяне паляпаў Сам найбелы польскі папа. — 'Swiety Ojcze, jam z Warszawy! Не вусата-кучаравы. Jeno imie... — Wiem skade'scie. Што чуваць w litewskim mie'scie? — Przenaj'swietszy nasz, ali'sci... — Niechaj cud sie w Krynkach zi'sci. — Jeno cud? З вякоў: — Халоп! У цябе ж Сакратаў лоб. Дык мазгуй — у цэль глядзі, Паству ў Крынкі не вядзі. Кіруй блудных новым тропам, Не на Усход — у Еўропу! А як мяне прысабечыў, Слухай не сябе, а веча. — Вось яно што! Вось яно! Хамам волю, мне — ярмо? Пацалуйце мяне ў ж..., Зраблю з Крынак Еўропу! Ну й асілак, ну й яцвяг — Наш пачатак і працяг.

На Русі

На Русі ў цане вякі І плодныя мужыкі. А тут час гулагаплённы Вычасаў юр пагалоўна. Першы ўзняў надзеі зніч Мікіта Сяргеевіч. Пры вусатым дэмане Выстаяў пандэмію, Бацьку сунуў фігу І сплодзіў адлігу. Брэжнеў — маршал і герой — Сплодзіў валавы застой. Галоснасці спее плод. — Горбі, Горбі! Поўны ход!.. — Айн момент!.. У пару мядову Сплодзіў Горбі перабудову. Цар Барыс — хвацкі рубака — У ідэі поўзаў ракам. Хоць прастол пакінуў годна, Быў вяршыцелем бясплодным. Кануў у Лету спэцканы Без цаны Дом Ельцыных.

Пад Купалу

А хто там ідзе, а хто там ідзе У хвацкай такой грамадзе? — Шушкевіч. А што ён нясе на плячах худых, А што ён узняў на руках сухіх? — Крыўду сваю. А куды ж ён нясе гэту крыўду ўсю, А каму ж ён нясе на паказ сваю? — Свету вольнаму. А хто ж яго гэта — які кат і закон — У лёху ўзняў на дарожны сон? — Лука-гора. А чаго ж захацеў ён — стымул які — Век пражыў у турме, сляпы і глухі? — Прэзідэнтам звацца.

Пітэказорная, дарожная

Мы — пітэкантрапы будучыні, Гісторыі новай цягло. Вароты ў дзеі адчынены. У дарогу! Да зорных сцягоў! Гы-гы-гы! Го-го-го! Мы да зорных йдзем сцягоў! Доўга пуцямі блуднымі Хадзілі нашы дзяды. Дзярмом кантынент залюднілі І род завялі ў нікуды. Гы-гы-гы! Ды-ды-ды! Завялі нас у нікуды! Далоў эпохі пройдзены, Далоў Адамаў род! З вечнай мярзліны адродзім мы Пітэкародны плод. Гы-гы-гы! Лоп-лоп-лоп! Мы адродзім мёртвы плод! І будзе адзіная нацыя, Грымі перамогі гром! Жыве пітэка-рацыя, Жыве пітэка-дом! Гы-гы-гы! Ком-ком-ком! Шырэй крок у пітэка-дом!