Hmidin ipk kimi yumsaq xasiyyti var idi. "Omr"und birc nfri d incitmmisdi. Hec ks onu hirslnn, "oz"undn cixan g"ormmisdi. Yasadigi bu balaca, rahat otaq da sahibin oxsayirdi. Buranin avadanligi k"uncdki dmir carpayidan, pncrnin qabagindaki stoldan, iki stuldan, bir d agzina kimi kitabla dolu b"oy"uk divar skafindan ibart idi. Hmidi isd kitab xstsi kimi taniyirdilar. lin kecn pulu kitaba verrdi. Gec-g"und"uz kitab oxumaqdan yorulmurdu, tanislarina, dostlarina da kitab bagislamagi sevirdi.

Axsamlar, llx"usus da yaz-yay axsamlan qonsular hyt qapisina yigisar, s"ohbt edrdilr. Hmid is kimsy qarismazdi. Buna onun vaxti da olmazdi. Aciq pncrdn Hmidin ariq, solgun "uz"un"u g"ornd qonsular caniyananliqla ondan s"oz salardilar. n cox narahatliq kecirn is Hcr xalanin qapibir qonsusu Nail olardi. Hmidin pncrdn hyt d"usn k"olgsin Nail bu illrd o qdr "oyrsmisdi ki, onu g"ormynd darixirdi. Hmidin ogrun-ogrun paltar yumasi, gec hami yatandan sonra onu srmsi, shr tezdn durub yigmasi, d"osm silmsi, x"ork bisirmsi, hr sey, hr sey Nailni k"ovrldirdi. Nec df istmisdi durub ona k"omk elsin, amma utanmisdi. Qonsularin s"oz-sov undan ehtiyat edirdi, hm d qorxurdu ki. Hmid onu y"ung"ulbeyin hesab edr.

Nail bstboy qiz idi. Bu yaz 38 yasi tamam olmusdu. Lakin onun zrif, inc v"ucuduna hec vaxt bu yasi vermk olmazdi. O, tibb institutunu bitirn ili atasi, bir il sonra is anasi vfat etmisdi. Nail "oz"undn kicik "uc bacisina hm ata, hm d ana vzi olmus, "uc"un"u d oxudub r vermisdi. O, bacilarinin hec birin oxsamirdi. Onlarin "uc"u d deyib-g"uln, sn qizlar idi. Nail is sakit tbitli idi, hec n il g"oz carpmirdi. Bu vaxtacan r getmmsinin bir sbbi d yqin el bu chti idi. Kim bilir, blk d vaxtindan tez "uzrin d"usd"uy"u msuliyyt, ckdiyi qaygilar onu bel etmisdi.

Bu gec hr sey Nailni sbbsiz k"ovrldirdi. O, isigi yandirmadan yerin uzanmisdi. Aciq pncrsindn Hmidin otagi ovuc ici kimi g"or"un"urd"u. Bir azdan onun isiginin s"ond"uy"un"u g"or"ub Nail narahatliqla yerindn qalxdi. Hmidin asta addimlarla hytdn k"ucy cixdigini g"orck "uryi darixdi, tez yerindn qalxdi.

Eyvanda oturub cay icn Hcr xala onun bu narahatligini hiss edib Nailni cay icmy cagirdi. O, Nailnin "uryind dogulub boy atan duygulardan coxdan xbrdar idi, ogrun-ogrun Hmidin arxasinca baxdigini, uzaqdan-uzaga onu izldiyini coxdan bilirdi. Lakin "oz"un"u el apanrdi ki, guya hec ndn xbri yoxdur. Nailnin tbiti el idi ki, kimsnin onun "uryindkilrdn xbr tutmasina razi olmazdi. Bunu o, xtrini istdiyi, g"oz"un"u acandan yaninda g"ord"uy"u, valideynlrini itirdiyi o ctin illrd ona hyan olmus, aralarindaki b"oy"uk yas frqin baxmayaraq, cox yaxin oldugu Hcr xalanin da bilmsini istmzdi.

Nailnin qorun-qorun yandigini Hcr xala bilirdi. Bunu da anlayirdi ki, o tbitd qizlar "uc"un hyatda "oz"un hmdm tapmaq cox ctindir. Naildn olsa, o, "omr"und "oz"un bel bir adam tapa bilmyckdi. Hmidi is bu hyt el bil Allah "oz"u g"ondrmisdi. Lakin vaxt kecir, n Hmid Naily diqqt yetirir, n d Nail onu "oz"un clb ed bilirdi. Hcr xala nec df istmisdi ki. Hmidl bu bard s"ohbt etsin, onu bu haqda d"us"unmy mcbur etsin. Lakin Hmidin aciqlanacagindan, inciycyindn ehtiyat edirdi. Digr trfdn is Nailnin mnliyinin tapdalanacagindan qorxurdu.

– Hmidl n yarasardiz! Allah sizi bir-biriniz "uc"un yaradib. – Hcr xala coxdan "uryindn kecn fikri birdn dilin gtirdi.

– N danisirsiz, Hcr xala? – Nail utanib s"oz"un"un dalini dey bilmdi.

* * *

Hmid gz-gz yaxinliqdaki baga gldi. Skamyalardan birind oturub llrini qoynunda carpazladi. Bu g"un o, demk olar ki, islmmisdi. Cox calismis, amma fikirlrini bir yer cmlsdir bilmmisdi. Srin, g"ozl qoxular qarismis yaz havasi onu evd oturmaga qoymamisdi. Hava "oz"u il ona n is bir qriblik, bir hzinlik gtirmisdi. Birdn qus civiltisi diqqtini clb etdi. Sam agacinin budaginda quslar yamanca ss-k"uy salmisdi. Akasiya agaci agappaq cicklr b"ur"unm"usd"u. Havadaki qrib qoxunun haradan gldiyini o, indi anladi. Akasiya cicyinin tri onda hmis hzin duygular oyadirdi. Indi d yamyasil yarpaqlar arasindan boylanan bu zrif salximlara baxa-baxa fikr getdi. Qribdir, hmis yazin glisini sevincl g"ozlyn, agaclarda hr yeni zogun, hr yasil yarpagin, hr inc cicyin dogulmasina diqqtl g"oz qoyan Hmidin bu df yazin glisindn xbri olmamisdi. O, is hr g"un bu bagdan kecib gedirdi. Axsamlar tmiz hava almaga bura glirdi. Birdn yadina d"usd"u ki, bu g"un mayin 4-d"ur – ad g"un"ud"ur, 36 yasi tamam olur. Lakin bu hadisdn ondan basqa hec ksin xbri yoxdur.

– Drdin alim, niy llrini qoynuna qoymusan? G"ot"ur llrini qoynundan! – Qarsisindan kecn bir qari bu s"ozlri el mehribanliqla dedi ki. Hmid tez llrini yanina saldi. “G"or n mehriban qadindir. Bxtvr onun usaqlannin halina”, – dey arxasinca hsdl baxdi.

Bu vaxt iri bir top diyirlnib ayaqlarinin altina d"usd"u. Hmid topu yerdn qaldirib usaga qaytarmaq istyirdi ki, birdn onu taniyib g"ul"umsdi. Bu, tez-tez Hcr xalanin pncrsind g"ord"uy"u qiz idi.

– Bu snsn? Adin ndir?

– Aynur, – dey usaq sevinck cavab verdi. – Bs snin adin ndir?

– Mnim adim Hmiddir.

– Mn sn hmis pncrdn baxiram, – Aynur onun yaninda oturdu.

– Mn d sn, – dey Hmid ona cavab verdi. Hr ikisi g"uld"u.

– Sn orda n yazirsan el? – Aynur maraqla sorusdu.

– Yazi yaziram.

– O qdr yazi yazmaq olar?

– N bilirsn ki, cox yaziram?

– Axi mn vrqlri sayiram.

– Dogrudan? – Hmid tcc"ublndi. – Necycn saya bilirsn?

– Y"uzcn.

– Afrin. Oxuya da bilirsn?

– lbtt. Mn yazmagi da bacanram, amma snin kimi tez-tez yox.