Ля муро гарадской турмы чакала чатырохмесная машына з адкрытым верхам, на якой напярэдадн прывезл палоннага з гарнзона. Рухавк бы уключаны. Кроца ва нформе жанера сядзе, учапшыся дрыготкай рукой у стырно, аблчча яго было збялелае. Ён бы з радасцю цёк з горада разам з астатнм, але пагроза пакарання за дэзертырства палохала яго яшчэ больш, чым эпдэмя. Турма была пустая - н начальства, н ахонка. Дзверы камер был расхнутыя, трое зняволеных, асуджаных за даг махлярства, бясследна знкл. У камеры заставася тольк палонны мяцежнк, як, натуральна, нкуды не мог сысц з прычыны сваёй слепаты. нспектар схап палоннага за руку ранушы: "За мной!" павалок яго да выхаду. Падцягнушы затрыманага да машыны, нспектар штурхну яго на задняе сядзенне, сам уладкавася побач адда загад кроцу. Прабуксавашы колам па снезе, машына сарвалася з месца.

На плошчы ля гарадскх варот кроца змушаны бы спынцца. Тут сабрася велзарны натоп. Здавалася, што з хвлны на хвлну спыхне бунт, гараджане, якя не паспел збегчы з Лемара, пачнуць штурмаваць зачыненыя вароты.

– Назрай за палонным, - сказа нспектар кроцу выйша з машыны.

Працснушыся скрозь натоп, ён цвёрдым крокам наблзся да шарэнг стражнка, якя стаял каля гарадскх варот.

– У чым справа?
– загрыме нспектар.

Адказу ён не атрыма. Жанеры глядзел мма яго, трымаючы зброю напагатове. Тады нспектар падышо ушчыльную да аднаго са стражнка. Ягоны твар бы напалову схаваны пад чумнай маскай, але зазрнушы яго перапуджаныя, шырока раскрытыя вочы, нспектар зразуме, што перад м зусм яшчэ смаркач.

– Я нспектар!
– ён выхап з-за пазух пасведчанне тыцну яго жанеру пад нос.
– Вы пойдзеце пад трыбунал за тое, што чынце перашкоды рабоце Тайнай Канцыляры.

Стражнк адступ. Аднак напалохала яго зусм не пагроза трыбунала. Ён нават не зрну на пасведчанне. Жанер глядзе на аголенае запясце нспектара. На бледнай палосцы скуры памж пальчаткай рукавом шыняля выразна праступал цёмна-барвовыя плямы.

– Стыгмата!
– залямантава жанер.

Голас пад маскай гуча прыглушана, але пачул яго се.

– Стыгмата! Стыгмата!
– раздался поныя жаху крык.

Натоп адхснуся. Вакол нспектара тварылася пустая прастора. Краем вока ён заважы дзве постац зелянявых балахонах, якя накровался напрост да яго. Натоп спешна рассунуся, даючы м дарогу.

– Пройдземце, - пачу нспектар глух, бясколерны голас. Цяжкая рука легла на яго плячо. Азрнушыся, ён убачы сваё адлюстраванне круглых шкельцах чумнай маск коранера - збялелае, перакошанае аблчча, растрапаныя валасы.

– Рук прэч. Я супрацонк спецслужб!

Але яго жо нхто не слуха. Друг коранер узя яго пад локаць. нспектар рвануся, спрабуючы вызвалцца, але яго жо цягнул прэч з плошчы. нспектар адча зрну на машыну. Кроца сядзе на свам месцы з жахам назра за тым, што адбывалася.

– Што глядзш, крэцн? Страляй!
– крыкну нспектар.

Кроца схап внтоку, якая ляжала поперак сядзення, выбег з машыны, на хаду перасоваючы затвор. У гэты момант жанеры адкрыл агонь. Кроцу адкнула назад, з яго грудзей вырвася фантан крыв. Падаючы, ён паспе нацснуць на спуск. Зрыкашэцшы, куля з вскам адскочыла ад камянё маставой. Нехта залямантава. Натоп рэзка падася назад, тыя, хто стая у заднх шэрагах, пачал валцца на козкай брукаванцы, напрост пад ног людзей, якя панцы бегл з плошчы. Зашчокал затворы - стражнк перезараджал внток, а затым хтосьц з афцэра рану грамавым голасам: "У паветра! Страляць у паветра!" Грукат стрэла змяшася з трэскам атаматычных хлысто-флагрума, якм жанеры разганял ашалелы натоп.

Незабаве плошча перад варотам спусцела. Тыя з гараджан, хто атрыма удар флагрума, паднмался з камянё маставой , хстаючыся, клыпал да бакавых вулц. Стражнк адступл за вароты. На плошчы засталася тольк кнутая машына нежывое цела жанера-кроцы. Праз некаторы час да мерцвяка бясшумна наблзлася постаць ахоным балахоне птушынай масцы. Коранер спакойна падчап цела круком з трыма зубцам пацягну. Яго не цкавла, што чалавек гэты памёр зусм не ад моравай язвы. Ягоным абавязкам было прыбраць трупы з гарадскх вулц, з гэтай задачай ён спраляся выдатна.

У цемры

Кал пачулся першыя стрэлы, Ян нстынктына кнуся на дно машыны. Ён ляжа памж сядзенням, скурчышыся, зацснушы вушы далоням, але сё рона чу немыя крык тупат мноства ног. Потым усё сцшылася. Мнула шмат часу, перш чым ён усвядом, што яго канвары больш нкол не вернуцца. Ён бы вольны.

Вольны?

Ян павольна падпоз да дзвярэй машыны. Намацашы ручку, ён асцярожна пацягну яе. Пачуся нягучны шчачок, дзверы адчынлся. Прытрымлваючыся за сядзенне, Ян спусц ног на зямлю. Ён адчу пад падэшвам чаравко козкя, адшлфаваныя камян маставой. Некаторы час ён стая, трымаючыся за дзверы машыны, насцярожана прыслухвася. Накол панавала гулкая цшыня. Усе горадзе як быццам перамерл... Ян ммавол смхнуся пры гэтай думцы. Морава язва не выкошвае за адзн дзень. Пахавался проста. Напалоханыя, разгубленыя гараджане сядзел дамах, замкнушы дзверы зачыншы аканцы, як быццам гэта магло абаранць х ад пошасц. Магчыма, вакол был жылыя дамы, х насельнк, прыцснушыся да шыб, мочк глядзел на чалавека, як стая пасярод пустыннай плошчы, учапшыся дзверы кнутай машыны...

Выцягнушы перад сабой рук, Ян зраб некальк няпэных крока спынся. Раскнушы рук, ён памаца у паветры, спадзяючыся знайсц хоць якую-небудзь апору, але вакол была тольк нямая пустэча. Усвядомшы, што зусм не арыентуецца прасторы, Ян адчу панку. Яму здалося нават, што зямля пачала хстацца яго пад нагам. Ён павольна апусцся на кален, дакранушыся далоням камянё маставой, знерухоме, спрабуючы супакоць дыханне. Потым гэтак жа павольна ён пача адыходзць назад да машыны, цалкам не пэнены, што рухаецца правльным крунку. Стукнушыся плячом аб металчны борт, Ян схапся за яго, як чалавек, як тоне, чапляецца за бервяно. Лепш не адыходзць ад машыны. Ён застанецца тут, пакуль не пачуе крок галасы. Тады ён паспрабуе паклкаць мнако. Ян апусцся на камян маставой, прывалшыся спной да борта машыны. Усё, што заставалася яму зараз - гэта чакаць.