Ён ме рацыю. "Крамольнк" Вочак часцяком наведвася нашу карчму. Пасля расстрэлу плошчы Каначыка некальк разо цягал на допыт. падавальшчыц таксама, кухара - карацей кажучы, усх, хто працава у карчме. Акрамя мяне. Да мяне х пытання не было. Гэта сапрады здавалася мне дзным.

– Лта, я за цябе папрас тады. Яе. Ну, маю...малую, - ён раптам цхенька засмяяся.

– Каго?

– Ды дзеку маю. У яе брат агент Канцыляры. Займае высокую пасаду. Ну я ёй шапну - ты, значыць, брату скажы, каб Лту не чапал сё такое. А яна такая - добра, зробм. Ну, вось...

У мяне пацямнела вачах.

– Ян!..
– прагаварыла я з жахам.
– Ян, ты свам розуме? Не звязвайся з агентам! Чуеш? Не звязвайся! Ты нават не яляеш, што гэта за людз!

– Ды людз як людз, - ён з шумам падняся, зачапшы плячом лямпу пад металчным абажурам, якая всела нзка над сталом. Лямпа пачала разгойдвацца, на сценах заскакал цен.

– Лта, ты прада думаеш, што мне на цябе напляваць?
– прагавары ён глуха. У нейкай узрушанасц ён расхаджва па кухн, сашчапшы пальцы рук. Ён больш не смхася. Аблчча яго было бледнае.
– Ты памыляешся, Лта. Гэта яму, яму напляваць. Сташаку твайму. на цябе, на сх. Кну людзей пад кул цёк. На Гарматнай потым галовы ляцел, а ён нчога не зраб. цябе падстав. Таму што ты для яго нхто. А мне ты не чужая. Я засёды мкнуся цябе падтрымаць. Дапамагчы з грашыма сё такое. Я цяпер цябе не пакну. У цябе будзе сё, што ты захочаш. Сукенк з гэтага, ядвабу, стужк валасы, што там яшчэ? А, бранзалет той зрайск, з каменьчыкам, памятаеш, ты гаварыла, што хочаш яго? Ён у цябе будзе. дом. Я дом табе куплю, нармальны, не тое што гэтая развалюха...

– Ян, што ты вярзеш?!
– крыкнула я.
– Ды што з табой такое?

– Лта, у мяне грошы ёсць!
– выпал ён.
– Многа! А будзе яшчэ больш.

– Грошы? Адкуль?
– спытала я з недаверам.
– Ты што, лхвяра абрабава?

Ён выда нервовы смяшок.

– У Берэнс грошай да халеры. А на такую справу дык наогул нчога не шкада, - сказа ён.

– Берэнс?
– перапытала я.
– Хто гэта? Ян, хто гэта?

– Я жо досыць сказа, - прагавары ён.
– Хутка ты сама аб усм даведаешся.

– Ян, паслухай...

Ён зраб крок да мяне моцна абня, не дашы мне дагаварыць.

– Лта, сястрычка. Усё будзе добра, - сказа ён цха.
– Вось убачыш, усё будзе добра.

Потым ён сышо. Я засталася адна пустой кватэры. Над сталом трашчала памргвала лямпа. Па Народнаму Вяшчальнку цяпер перадавал музыку. Хтосьц перабра струны лютн, саладжавы жаночы голас спява пра разбтае сэрца падманутай паненк. Чорт, ненавджу гэтую песеньку. Ненавджу.

Назатра я прачнулася, як звычайна, пад гук гмна. Народны Вяшчальнк пачына працаваць а пятай гадзне ранцы. Хуценька сабрашыся, я рушыла на прыпынак. Над горадам ужо заняся ранн летн свтанак. Лхтары згасл, але навокал было давол светла, у зараснках прыдарожнага язмну пасвствал птушк. Незабаве падышо омнбус. Падняшыся салон, я села каля акна. Над рапсавым палям курыся раншн туман, напаза на дарогу, здавалася, быццам омнбус плыве па небе сярод аблока. Дзень сёння абяца быць цёплым, але хмарным.

Карчма Тастуна Каначыка быля яшчэ зачынена - першыя наведнк з'явяцца тольк праз гадзну. У пустой зале падавальшчыца Глея - худзенькая, кволая дзячына з жотым валасам вачам колеру ажына - расхаджвала памж сталам, старанна працраючы х анучай.

– Дабрыдзень, Глея, - сказала я, пераступаючы парог.

– Прывтанне, прывтанне, - прашчабятала тая.

Скнушы жакет, я павесла яго на кручок прынялася завязваць фартух. Тут трэба як след прыбрацца, пакуль не прыйшл наведнк. Са скрын Народнага Вяшчальнка, як все акурат над барнай стойкай, ллася бадзёрая музыка. Праца шла шпарка. Потым музыка абарвалася, пачася пазапланавы выпуск навн. Навны я звычайна прапускаю мма вушэй. Там занадта многа лухты, кал слухаць штодня балбатню Ахонка, то можна крануцца з розуму. Я здрыганулася, расчушы мя свайго брата. Ян Сямшка. Выпрасташыся, я павярнулася тварам да Вяшчальнка. Цяпер я слухала вельм важлва. Ян Сямшка. Стражнк. Вльск гарнзон, нумерыя трыста дваццаць-сто сорак. Замах на забойства. Мка Венд, Прэфект Паночнай Правнцы.

– Госпад Усявышн!..

Падлога мяне пад нагам кнулася, мне здалося, што я пачынаю правальвацца ледзяную, врлвую пустэчу. Усё накол раптам зраблася нейкм зыбкм, як быццам я глядзела на свет скрозь шкляны слок з вадой. Перада мной прамльгну белы, перакошаны твар Гле. Яна штосьц крычала, але я яе не чула. Не памятаю, як я выбегла з карчмы апынулася на вулцы. "Ян, о Госпадзе, Ян! Не трэба, ой, не трэба..." Потым я проста кдалася па горадзе, як вар'ятка. Я не ведала, куды мне бегчы, дзе шукаць чалавека, як мог бы заступцца за брата. Потым, знясленая, я апусцлася на лаву нейкм дворыку. У вушах у мяне звнела, вочы засц чырванаваты туман, а сэрца калацлася так, быццам гатова было разарвацца. "Ян, Госпадзе, Ян!.." Я сядзела, заплюшчышы вочы абхапшы галаву рукам. Мне здавалася - яшчэ хвлна, я памру. Альбо звар'яцею. Альбо...

– Лта, Лта, - пачула я. Голас бы жаночы. Я не адказала. У мяне не было сл нават расплюшчыць вочы. Яна села побач. Абняла мяне. Ад яе пахла мёдам лесам, сенажацям спелым сунцам, раншнм туманам сасновай жывцай, нагрэтай сонцам. Морам.

– Не бойся, не бойся, - шаптала яна. - Слухай.

Каля самае брамы нябыту

Лунал дзве шэрыя птушк,

Гулял рапсавым пол,

Гарэзл чорных разорах

У часы квтнення Сусвету,

Кал дожджык яшчэ бы чысты,

Не спаганены, не скажоны,

Кал людзей было сэрца,

А сэрцы душа жывая,

маленьк пастух гна статк

На луг, дзе блакт смарагды...

– Адкуль гэта?
– спытала я напаголасу.
– Я чула гэта раней...

Там, дзе дожджык спяшаецца мора,

Збраючы вльгаць сусвета,

Там, дзе рэк спяшаюцца мора

нясуць карабл да абшара,

Туды, дзе блакт смарагды,

хвал гайдаюцца ночы ...

Я расплюшчыла вочы. Дворык бы пусты. На лаве побач са мной нкога не было. Я не ведала, што гэта было - ц то сон, ц то мроя наяве. Але я адчувала, што слы вярнулся да мяне, а ад жаху роспачы не засталося знаку.