Лухта.

Не ведаю, ц веры хто-небудзь у гэтыя байк. Злашчасныя змеепаклоннк жо сам амаль што стал легендай. Нхто не веда, што дзеецца сярод паночных балот. Некаторыя людз, даведзеныя да адчаю, сыходзл Багну, але адтуль яшчэ нхто не вяртася. Мажлва, Паночная Багна вогуле бязлюдная, там няма нчога, акрамя тарфяных палё ды гблых прорва. Цяпер мы сам прыпадобнлся да змеепаклоннка, хаваючыся лясах на балотах. З той тольк рознцай, што Багна недасягальная, а да лагера мяцежнка дабрацца не так ужо складана. Нас вельм лёгка было зншчыць.

Наперадзе замаячыл няклюдныя назральныя вышк, так-сяк збтыя са старых дошак танклявых, выгнутых ствало балотных дрэ. Скрозь мрова, якое знмалася над багншчам, праступл абрысы нацягнутых тэнта. Пацягнула дымам вогншча. Лагер Братчыка.

Лясны стан размяшчася на сухой выспе пасярод балот. У нашым 'войску' налчвалася каля дзвюх соцень чалавек, узброеных хто чым: крэмневым стрэльбам, трафейным внтокам, сякерам шаблям, зробленым са звычайных сялянскх кос. Узначальва гэтае 'войска' Стах Вочак. Сташак. Якую ролю тут выконва Вэл Йорхас, я дакладна не ведала. Ясна было, што сам ён не з Братчыка. У лагеры ён з'яляся тольк час ад часу, нядога гутары са Сташакам знка зно. Памва сказа аднойчы, што Йорхас тут ад кантрабандыста. Прадстанк перагаворшчык. Неяк так. гэта важна. У кантрабандыста Братчык куплял зброю боепрыпасы. Кал было чым заплацць, вядома.

Кал мы вярнулся лагер, Памва адразу ж пабег да Вочака - дакладваць аб становшчы спра. Ну трафеям пахвалцца. Я накравалася да паходнага намёта, як размяшчася глыбн лагера. Мой дом цяпер тут. Ля ваходу стаяла бодня з вадой, у якой плава драляны кош. Я заважыла кро у сябе пад пазногцям. Зачарпнушы вады, я змыла кро з пальца вайшла намёт. Вокна тут не было, але нацягнутая тканна прасвечвала, намёце было давол светла. На зямлю был кнуты цынок, сплеценыя з трыснягу. На цыноцы, адвярнушыся тварам да сценк, ляжа Ян. Кал я вайшла, ён зварухнуся прызняся на локц.

– Лта?
– спыта ён напаголасу.

– Так, - адказала я.

У прыцемку я разглядзела яго шэрае аблчча. Палатняная павязка закрывае вочы. Яго цёмна-русыя валасы, калсьц коратка абрэзаныя, адрасл спадаюць на лоб зблытаным пасмам. Ён нервуецца, кал намёт заходзяць староння. Не хоча, каб яго бачыл. Нядана ён спыта мяне, ц вельм моцна абязвечана яго аблчча. Не, не вельм. Кат пашкадава. Я адчувала страшэнную стомленасць. Зняшы внтоку з пляча, я паваллася тварам унз на цынок. З-пад локця зрнула на брата.

– Ты як?
– спытала я.
– Вады хочаш?

– Кал я захачу вады, то пайду вазьму, - адказа Ян. У ягоным голасе чулася партасць. Ён часам дава мне зразумець, што не так жо ён бездапаможны можа сам аб сабе паклапаццца.

– Дык што вас там?
– Ян прызняся се, абхапшы кален рукам.
– Атрымалася з генератарам?

– Не, - адказала я.

Я расказала яму сё, уташы тольк тое, што я ва пор застрэлла жанера. Калсьц Ян не здоле стрэлць чалавеку твар. Я здолела.

– Вочак ведае? Пра патрульных?
– спыта Ян, кал я скончыла свой аповед.

Я мочк кнула. Потым, спахапшыся, што Ян не бачыць, вымавла слых:

– Ведае. Хлуск пайшо адчытвацца.

Ян засмхася.

– Дарма я яму сказа. Ён жа цяпер не супакоцца. Ёлуп сельск.

Але смешка яго хутка згасла. Ян апусц галаву на рук замок. Я глядзела на яго, сэрца маё сцскалася. Ад майго брата застася тольк цень. Ён ста вельм замкнутым. З м часта здарался прыступы нейкай тужлвай абыякавасц, кал ён дн напралёт ляжа тварам да сцяны, не рэагуючы н на словы, н на дотык. Расштурхаць яго мог тольк Памва-Хлуск. Я не ведала, як гэта яго атрымовалася. Памва проста гутары з м. Расказва гсторы са свайго жыцця, палова з якх, несумнена, был выдуманым. Аднойчы я бачыла, як Хлуск схап Яна за руку прыняся нешта крэслць пальцам на ягонай далон. Памва спрабава апсаць нейкую пачварыну, якую ён быцам бы бачы на балотах, але яму бракавала сло, тады ён паспрабава 'намаляваць' гэтую стоту на далон Яна. так кожны раз. Памва-Хлуск расказвае. Ян мачыць. Здаецца, слухае. Часам ён просць Хлуска заторкнуцца сысц. Але той не адступаецца. Цягне яго з гэтай ямы. Не ведаю, дзеля чаго.

мя яго Памва, а Хлуск - гэта не прозвшча, а мянушка. З адной старой казк. Усе яе ведаюць. У цёмным-цёмным лесе жыл два злыя черцяняц, Хлуск Злыдзень. Яны хавался гушчары каля лясной дарог, падпльноваючы самотных вандронка. кал на дарозе паказвася чалавек, пешы альбо конны, Хлуск Злыдзень выскоквал з зараснка палохал небараку аж да смерц. Але аднойчы м сустрэся чалавек, як не спалохася. Гэты смяльчак схап Злыдзеня за катун павалок яго да ляснога вру, збраючыся тапць. тады Хлуск выкана тры жаданн бясстрашнага вандроца, каб вызвалць свайго сябрука. Ужо не памятаю, чаго сабе запатрабава той смяльчак. Здаецца, новыя боты, каня прынцэсу сабе за жонку. Мараль казк: пераадолей свой страх, зробшся каралём.

Памва-Хлуск не падобны да злога чарцяняц. Ён дзнаваты. Многа хлусць, але без злога намеру, яму проста падабаецца выдумляць розныя гсторыйк. Галава яго працуе не так, як у большасц людзей. Часам яго можна прыняць за вар'ята. Але яму неяк удаецца выцягваць Яна з чорнага смутку, за што я вельм яму дзячная.

Падняшыся на ног, я выцягнула з-пад цынок драляны грабеньчык. Падышла да Яна. Ён не варухнуся, кал я дакранулася грабеньчыкам да яго скудлачаных валасо. У дзяцнстве, кал мы яшчэ жыл дзюнах, я часам саджала брата перад сабой зброшыся грэбнем, ваявала з яго зблытаным кудлам. Для хлапчука гэта было здзекам. Ён ны вырывася. Часам я губляла цярпенне знагароджвала яго похай. Цяпер, як процьму гадо таму, я расчэсвала брату валасы драляным грэбнем. Аддалены шум мора бы чутны нават тут, сярод балот. Кал-небудзь мы вырвем сэрца Жалезнаму Цмоку. Кал-небудзь мы зно выйдзем да Мора.